RTL nieuws over obstipatie bij kinderen
15 februari 2016 - 7 minutes readGroningen, 15-2-2016. Afgelopen vrijdag 12-2-2016 was er in het RTL nieuws aandacht over obstipatie bij kinderen. Op dezelfde dag stond er in dagblad Trouw een groot artikel over hetzelfde onderwerp. Wij zijn erg blij met deze aandacht. Obstipatie bij kinderen komt veel voor, maar er wordt weinig over gesproken. De klachten worden daardoor vaak onderschat, zowel door kinderen en ouders als door zorgverleners. Hoe meer mensen weten wat verstopping is en hoe het herkend en behandeld kan worden, hoe eerder kinderen de hulp krijgen die zij nodig hebben.
Een onderwerp waar weinig over gepraat wordt
Over poep praten de meeste mensen niet graag. Voor kinderen met verstoppingsklachten kan dat extra lastig zijn. Kinderen die last hebben van verstopping schamen zich er vaak voor, zeker als er weleens poep in de onderbroek zit. De klachten kunnen leiden tot problemen op school of in de vrije tijd, bijvoorbeeld bij gym, op schoolreisje of bij het logeren. Omdat er zo weinig over gesproken wordt, weten veel ouders niet dat verstopping bij kinderen zo vaak voorkomt en dat de klachten lang kunnen aanhouden. Aandacht in het nieuws helpt om het onderwerp bespreekbaar te maken. Ouders die het item zagen, zullen misschien eerder aan de bel trekken bij de huisarts als hun kind klachten heeft.
Hoe herkent u verstopping bij uw kind?
Sommige kinderen poepen drie keer per dag, anderen drie keer per week. Dat is allebei normaal. Bij verstopping komt de poep minder vaak en blijft de ontlasting te lang in de darm, waardoor die hard en droog wordt. Een kind met verstopping kan bijvoorbeeld een paar dagen niet poepen, heel harde poep hebben of pijn hebben tijdens het poepen. Er kan poep in de onderbroek zitten, een kind kan de poep ophouden, of het poept in één keer zoveel dat de wc verstopt raakt. Ook buikpijn en darmkrampen komen veel voor. Soms lekt er dunne poep langs de harde ontlasting die zich in de darm heeft opgehoopt, waardoor het ondergoed vies wordt. Het kan ook voorkomen dat een kind door de volle buik de plas minder goed kan ophouden. De klachten kunnen per dag verschillen: soms lijkt het een tijdje weer goed te gaan, en dan komen de klachten terug.
Hoe vaak komt het voor?
Obstipatie is de meest voorkomende aandoening van het maag-darmkanaal bij kinderen. In de huisartsenpraktijk komen er per jaar ongeveer 9 nieuwe gevallen van obstipatie per 1000 ingeschreven kinderen bij. Ongeveer 3% van de kinderen die naar de kinderarts worden verwezen heeft obstipatie, en bij kinderen die de kinder-maag-darm-leverarts bezoeken is dat zelfs een kwart. Meestal is er geen lichamelijke oorzaak voor de klachten te vinden; dan spreken we van functionele obstipatie. Dat betekent niet dat de klachten onschuldig zijn. Uit onderzoek bij kinderen die door de kinderarts werden behandeld, blijkt dat 40% van de kinderen na 6 tot 12 maanden nog laxeermiddelen gebruikt of regelmatig poeprestjes in de onderbroek heeft, en dat 1 op de 3 kinderen ook op volwassen leeftijd nog klachten houdt.
Waarom houden de klachten soms zo lang aan?
Bij functionele obstipatie spelen meestal meerdere dingen tegelijk een rol. Veel kinderen houden hun ontlasting op, bijvoorbeeld omdat poepen pijn doet of omdat zij niet op een vreemde wc willen. Soms worden de spieren van de bekkenbodem tijdens het poepen juist aangespannen in plaats van ontspannen. Ook de manier waarop een kind heeft leren poepen en omstandigheden in het dagelijks leven kunnen meespelen, zoals een andere school, een onwennige wc op school, pesten of spanningen in het gezin. Een kind kan zo in een vicieuze cirkel terechtkomen: door het ophouden wordt de ontlasting harder, het poepen doet meer pijn en het kind houdt de ontlasting nog vaker op. Hoe langer dit duurt, hoe moeilijker het wordt om de cirkel te doorbreken. Daarom is het zo belangrijk om de klachten op tijd te herkennen.
Wat kunt u doen?
Heeft uw kind last van verstopping, ga dan naar de huisarts. Vroegtijdig en goed behandelen heeft een positief effect op het beloop van de klachten. De huisarts begint meestal met uitleg over hoe verstopping ontstaat, adviezen over eten en drinken en toilettraining, waarbij uw kind op vaste momenten van de dag even rustig op het toilet gaat zitten. Zo nodig schrijft de huisarts een laxeermiddel voor, dat de ontlasting zachter maakt. Het is belangrijk om dat lang genoeg en zoals afgesproken te gebruiken. Betrouwbare informatie over verstopping bij kinderen vindt u op thuisarts.nl, de website van de huisartsen, en op de pagina wat is verstopping? op deze website.
Het BOKi onderzoek
In het BOKi onderzoek onderzoekt de afdeling huisartsgeneeskunde van het Universitair Medisch Centrum Groningen samen met huisartsen, kinderartsen en kinderbekkenfysiotherapeuten of kinderbekkenfysiotherapie naast de gewone behandeling van de huisarts zorgt voor betere resultaten. De helft van de kinderen die meedoen krijgt alleen de gewone behandeling, de andere helft gaat daarnaast naar een kinderbekkenfysiotherapeut. Een loting bepaalt in welke groep een kind komt. De kinderbekkenfysiotherapeut leert het kind onder andere een goede houding op het toilet aan te nemen, de bekkenbodemspieren te ontspannen tijdens het poepen en goed te ademen en te persen. Na 8 maanden kijken wij in welke groep meer kinderen zonder klachten en zonder laxeermiddelen zijn. Inmiddels doen er al meer dan 55 kinderen mee.
Meedoen?
Aan het BOKi onderzoek kunnen kinderen van 4 tot en met 17 jaar meedoen bij wie de huisarts of kinderarts functionele obstipatie heeft vastgesteld. Heeft uw kind last van verstopping en wilt u meer weten? Lees dan de informatie voor kinderen en ouders, vraag uw huisarts naar het onderzoek of neem contact met ons op via het contactformulier. Ook huisartsen en kinderbekkenfysiotherapeuten die willen meewerken zijn van harte welkom; zij vinden meer informatie op de pagina’s voor huisartsen en fysiotherapeuten.
Het BOKi onderzoeksteam